کشت سیر: سازگاری با کمبود آب

garlika.ir

ایران از نظر جغرافیایی در منطقه خشک و نیمه خشک جهان قرار دارد. از نظر بارش سالانه هم کشور ما در بین ۱۸۵ کشور در رتبه ۱۶۴ قرار دارد(منبع ۱ و منبع ۲). بر اساس آمار و ارقام وزارت جهاد کشاورزی سهم مصرف آب بخش کشاورزی معمولا بیش از ۸۰ درصد است که از همین مقدار حدود ۶۰ درصد به هدر می رود. در واقع از کل منابع آبی کشور چیزی در حدود ۴۸ درصد بدون هیچ استفاده ای دور ریخته می شود. پس بهتر است به جای تمرکز و تبلیغات روی کاهش مصارف انسانی، روی اصلاح روش های آبیاری در کشاورزی و اصلاح و تغییر الگوی کشت محصولات کشاورزی اقدام نمود. به ویژه در استانهایی که میانگین بارش سالیانه از ۴۰۰ میلیمتر کمتر است، باید به مدیریت منابع آب کشاورزی توجه ویژه ای شود.

یکی از محصولات مناسب جهت تغییر الگوی کشت و سازگاری با شرایط کم آبی، سیر است. حال با ما باشید تا در مورد مزایا و معایب این انتخاب بحث کنیم.

مقاومت به خشکی و کم آبی

سیر گیاهی است که نیاز کمی به آبیاری دارد، زیرا در استان های معتدل و مرطوب در پاییز و بعد از شروع اولین بارش و سرما کشت می شود. در طول زمستان آب مورد نیاز آن از نزولات جوی تا مین می شود (در استانهای با باران سالانه بیشتر از ۳۰۰ میلیمتر). فقط در ماه آخر کشت، یعنی از اواسط اردیبهشت تا اواسط خرداد اگر باران نبارد نیاز به یک بار آبیاری در ۳ هفته مانده به برداشت محصول داریم. پس سیر یکی از محصولاتی است که در مناطق مرطوب و معتدل به راحتی حتی بصورت دیم هم کشت می شود.

آفت کمتر و مقاومت بیشتر

سیر گیاهی است که نسبت به سایر محصولات آفت و بیماری کمتری دارد. از آفات مهم سیر، پوسیدگی قاعده و کپک پنی سیلیوم است که اولی عامل خاکزی دارد و در خاک های گرم و مرطوب رشد می کند. دومی هم با محصول به انبار منتق می شود و آنجا حساب سیرها را می رسد. همچنین موزاییکی شدن و نقطه نقطه شدن برگ ها هم از نشانه های حمله ی ویروس هاست. برای هر کدام از مشکلات فوق راه حل های مختلفی وجود دارد که در مطلبی دیگر بحث خواهیم کرد.

انبارداری راحت تر

سیر از محصولاتی است که راحت تر و زمان طولانی تری انبار می شود. فقط باید رطوبت را در حدود ۶۰ الی ۷۰ درصد و دما را بالاتر از ۱۰ درجه سانتی گراد نگه داریم. البته بعضی از آفات انبارداری وجود دارند که آنها هم قابل کنترل و مدیریت هستند. موضوع مهم تر در بحث انبارداری، تهویه مناسب، ضدعفونی نمودن انبار و جلوگیری از ورود جانوران موذی به انبار است.

قابلیت مکانیزاسیون کامل

سیر از جمله محصولاتی است که می توان تمام مراحل کاشت، داشت، برداشت و انبارداری آنرا مکانیزه نمود. همچنین تقریبا تمام ماشین آلات مورد نیاز آن در داخل کشور ساخته می شود. در آخر مکانیزاسیون باعث کاهش قیمت تمام شده محصول و ارائه قیمت های رقابتی تر در بازارهای داخلی و خارجی خواهد شد.

ارگانیک سازی مزرعه

سیر از محصولاتی است که با توجه به تعداد آفت های کم، با دردسر کمتری می توان آنرا به صورت کاملا ارگانیک تولید کرد. همانطور که همه صادر کنندگان محصولات کشاورزی می دانند، ارگانیک بودن محصول یکی از فاکتورهای مهم رقابتی در بازارهای جهانی است. در تجارت بین المللی محصولات کشاورزی، ارگانیک و سالم بودن محصول اقبال خرید بیشتری از سوی مصرف کنندگان و فروشندگان ایجاد می کند.

قیمت بالای سیر در بازارهای جهانی

میانگین جهانی قیمت سیر خشک (منبع ۳) هم اکنون در تاریخ ۶ اکتبر ۲۰۱۸ میلادی برابر ۲٫۰۳ دلار $ برای هر کیلوگرم است. قیمت سیر خشک در مهم ترین کشورهای تولید کننده سیر به قرار زیر است (آمار سال ۲۰۱۶ منبع ۳) :

با توجه به جدول می بینیم که چین مهم ترین تولید کننده سیر در جهان است و در حدود ۸۰ درصد کل سیر جهان را این کشور تولید می کند. همچنین قیمت سیر در کشورهای اروپایی معمولا بیش از ۳ دلار است. پس متوجه می شویم که که می توانیم با مکانیزاسیون و افزایش تناژ، رتبه ایران در این محصول را ارتقا داده با قیمت رقابتی در حدود ۰٫۲۵ دلار می توانیم بسیاری از رقبای خود را شکست دهیم.

حجم روبه رشد صادرات بین المللی سیر در ۲۰ سال اخیر

با توجه به نمودارهای زیر مشاهده می کنیم که قیمت سیر نسبت به یک سال قبل ۲٫۱۷% افت داشته و به میانگین کیلویی  2 دلار$ رسیده است. دلیل آن می تواند افزایش تولید سیر توسط چین در سال زراعی ۲۰۱۷ میلادی باشد.. نمودار دوم هم به ما می گوید که تولید سیر در ۲۰ سال گذشته روند صعودی داشته و به رقم ۲۶٫۶ میلیون تن رسیده است؛ اما نسبت به سال قبل ۰٫۷۹% افت داشته است. اما نمودار سوم از رشد حدود ۴۱ درصدی صادرات سیر در ۲۰ سال گذشته حکایت دارد. البته این افزایش در مقابل افزایش ۲۵۰ درصدی جمعیت جهان چیزی نیست. همچنین به نظر می آید سرانه مصرف سیر در جهان کاهش یافته است. هم اکنون به طور متوسط هر نفر در این کره خاکی چیزی در حدود ۳٫۴۷ کیلو گرم به صورت آشکار یا پنهان (مصرف مستقیم، محصولات آرایشی بهداشتی، غذاهای آماده، مکمل های غذایی و…) از محصول سیر استفاده می کند.

نکته مهم این است که سرانه مصرف سیر در شرق و جنوب شرق آسیا بسیار بالاست. مثلا در کشورهای چین و هند اغلب مردم بیشتر از ۱ حبه سیر می خورند. یعنی سرانه مصرف بیش از ۱۵ کیلوگرم دارند. اما با توجه به پیش بینی ها (منبع ۴) جمعیت هند از جمعیت چین فراتر رفته و جالبتر اینکه جمعیت چین رو به کاهش میرود. پس شاید هند هم روزی بزرگترین وارد کننده سیر در جهان شود.

حال در معایب سیر بحث کنیم

بوی بد سیر

یکی از مهم ترین مشکلات مصرف سیر بوی بد آن است که بعد از استفاده در سیستم گوارش و دهان می ماند. اما امروزه این مشکل با تولید انواع سس سیر و پودر سیر برطرف شده است.

دوره رشد نسبتا طولانی

سیر در مناطق معتدل و مرطوب در اواخر مهر تا اواسط آبان کشت می شود. و در اواسط خرداد برداشت می شود. یعنی در حدود ۷ ماه باید برای برداشت محصول صبر کرد. این در حالی است که برای محصول گوجه فرنگی (صیفی جات) این زمان حدود ۳ ماه است.

در مجموع می توان گفت سیر یکی از محصولات جذاب (با توجه و نقاط قوت و ضعف آن) جهت سرمایه گذاری و صادرات محصولات کشاورزی است.

این مقاله بروز رسانی می شود.

گارلیکا | garlika  

دانش نامه سیر


یعقوب دلیجه

محقق در زمینه کشاورزی مدرن

علاقه مند به کشاورزی مدرن و هوشمند سازی و بهینه سازی فرآیندها

مسلط به زبان انگلیسی (خواندن و گوش دادن)

مسلط به طراحی سایت با وردپرس

آشنا به تولید محتوای ناب اینترنتی

آشنا به فرآیندهای کشاورزی و دامپروری

و البته خوره کتاب

دیدگاه ها

  1. رضا عبادی

    سلام جناب مهندس؛
    بسیار لذت بردم از سطح کیفی مطالب ارایه شده حضرتعالی در سایتتان در مورد سیر.
    بسیار خوشحال خواهم شد وقتی را به بنده دهید جهت دیدار حضوری با حضرتعالی.
    اخیرا با توجه به بازاریابی که در روسیه و اروپا شخصا انجام داده‌م ، و نیز زمین هایی که خریداری کرده ام بسیار مشتاق هستم تا در زمینه کشت سیر ارگانیک با محور و‌رویکرد صادراتی از نظرات و مشاوره حضرتعالی بهره بگیرم.
    تشکر فراوان.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *