چگونه چای کمپوست ارگانیک یا کود مایع خانگی درست کنیم؟

چای کمپوست ارگانیک

استفاده از چای کمپوست ارگانیک یکی از روش­‌های جالب و جدید در زمینه افزایش حاصلخیزی خاک است. چای کمپوست باعث افزایش فعالیت بیولوژیک خاک و بهبود ساختمان آن می‌شود. با گالیکا همراه شوید تا یکی از روش‌های جالب در کشاورزی ارگانیک را تمرین کنیم. ساخت کود مایع خانگی یا چای کمپوست ارگانیک! برای مطالعه این مطلب ۱۴۰۰ کلمه‌ای به نظر می‌آید به حدود ۱۵ دقیقه زمان نیاز دارید.

همان‌طور که از نامش پیداست، چای کمپوست را با دم کردن کود کاملا پوسیده (حیوانی یا ورمی‌کمپوست) در داخل آب تهیه می‌کنند. در داخل محفظه تهیه چای کمپوست حتما باید از یک پمپ هوادهی یا هواساز استفاده ‌شود. بدین منظور بهتر است از پمپ هوای آکواریوم استفاده شود. هم ارزان و هم در دسترس است. منطق پشت چای کمپوست ارگانیک، همان انتقال مواد مغذی کمپوست به صورت محلول است. مواد مغذی بصورت محلول، سریع‌تر جذب گیاه می‌شوند.

یکی از روش‌های احیای نهال‌های ضعیف، استفاده از کود مایع (چای کمپوست) است. چون مواد مغذی به صورت کود محلول است، به راحتی توسط ریشه نهال جذب می‌شود. این اقدام باعث احیای سریع‌تر و گسترش سیستم ریشه نهال‌ها خواهد شد.

فواید چای کمپوست ارگانیک

جذب سریع مواد غذایی توسط گیاه: اگر به گیاه کود ارگانیک بدهیم، ابتدا موجودات ذره بینی خاک باید کمپوست را به حالت یونی (قابل استفاده برای گیاه) درآورند تا به راحتی جذب گیاه شود. اما اگر کمپوست را به شکل کود مایع (چای کمپوست) درآورند، به راحتی توسط گیاه جذب خواهد شد.

باعث بهبود ساختمان خاک و تشکیل خاکدانه‌های بیشتر در خاک می‌شود. این اتفاق بیشتر به دلیل گسترش عوامل میکروبی مفید موجود در کود مایع اتفاق می‌افتد.

حفاظت گیاهان از پاتوژن‌ها و عوامل بیماری‌زا.

کاهش هزینه‌ها: اگر کمپوست را به چای کمپوست تبدیل کنیم، با نیروی کار کمتر، سطح وسیع‌تری را می‌توانیم کودپاشی کنیم. حتی پاشیدن چای کمپوست را می‌توان بوسیله سمپاش‌های تراکتوری انجام داد.

از بقایای چای کمپوست می‌توان به عنوان پرکننده و مالچ استفاده کرد. یا دوباره به توده کود تازه اضافه نمود.

شادابی گیاهان با چای کمپوست ارگانیک یا کود مایع
شادابی ریحان با استفاده از چای کمپوست ارگانیک

مواد مغذی و معدنی بسیاری را به خاک اضافه می‌کند. باعث شادابی بیشتر، محصول بیشتر و با کیفیت بالاتر می‌شود. سیستم ایمنی گیاهان را تقویت می‌کند. باعث استفاده کمتر از سموم شیمیایی و غیرارگانیک می‌شود.

قبل از شروع، اقدامات و موارد زیر را مدنظر داشته باشید

کیفیت آب: آب‌های مختلف، مقدار میکروارگانیزم‌های مختلفی در چای کمپوست بدست می‌دهند. مهم این است که آب مورد استفاده محتوای کلراید کمتری داشته باشد. اگر از آب لوله کشی استفاده کنیم، قبل از بکاربردن آن باید حدود ۲۴ ساعت در هوای آزاد بگذاریم. تا کلرید آن بصورت گاز خارج شود. اگر عجله داریم باید یک حباب ساز در داخل آب بگذاریم تا گاز کلر زودتر آزاد شود. البته طبق تحقیقات جدید می‌توانید از اسید آسکوربیک (بخصوص در مقیاس تجاری) استفاده کنید. ۲ گرم آسکوربیک اسید می تواند کلر موجود در ۳۸۰ لیتر آب لوله کشی را خنثی کند.

دما: هوای سرد و دمای پایین می‌تواند روند گسترش میکروارگانیزم‌های مفید و هوازی داخل چای کمپوست را کند کند. دمای محیط بین ۱۳ تا ۳۰ درجه برای تهیه چای کمپوست مناسب است. دامنه دمایی ایده آل برای تهیه چای کمپوست هم بین ۱۸ تا ۲۴ درجه سانتیگراد است. در مجموع چای کمپوست باید در دمای طبیعی آماده شود (نه خیلی سرد و نه خیلی گرم).

زمان آماده شدن چای کمپوست: ۳۶ تا ۴۲ ساعت

مراحل تهیه چای کمپوست ارگانیک

حال در ادامه به دقت مراحل تهیه چای کمپوست ارگانیک را دنبال می‌کنیم.

مرحله اول: افزودن مواد اولیه

یک سطل ۲۰ لیتری را تا ۶۰ درصد پر از آب کنید (۱۲ لیتر). اگر از آب لوله کشی استفاده می‌کنید، بهتر است چند ساعت در زیر آفتاب بماند. زیرا آب لوله‌کشی کلر دارد. ترکیبات کلر، مواد مغذی داخل کمپوست را از بین می‌برد. شاید بهتر باشد از آب باران استفاده کنید.

ریختن آب در داخل سطل مخصوص چای کمپوست
سطل مخصوص تهیه چای کمپوست ارگانیک.

پمپ آکواریوم را در کف ظرف نصب کنید تا ظرف بیست لیتری را هوادهی و حباب سازی کند. محفظه بدون هوادهی و راکد، باعث ایجاد شرایط بی‌هوازی شده و کود مایع بدست آمده برای گیاهان مضر است. پس حتما اطمینان حاصل کنید که توان پمپ برای هم زدن و هوادهی ۲۰ لیتر آب کافی است.

حال تا نیمه ظرف، کمپوست کاملا پوسیده بریزید. دقت کنید که کمپوست کاملا پوسیده یا گرانوله باشد. حال تا ۸ سانت مانده به لبه، ظرف بیست لیتری را پر از آب کنید. سطل را کاملا لبریز نکنید تا بتوانید بعضی اوقات به راحتی آن را مخلوط کنید.

به داخل محلول حدود ۳۰ گرم ملاس بریزید. ملاس ماده‌ای سیاه رنگ و غلیظ است که از محصولات جانبی کارخانه‌های قند به حساب می‌آید. بهتر است ملاسی که اضافه می‌شود ترکیبات گوگرد نداشته باشد. گوگرد و کلر قاتل میکروارگانیزم‌های مفید هستند.

 می‌توانید به جای آن از هر ماده قندی دیگری نیز استفاده کنید. البته باید دقت کنیم که اضافه کردن شکر می‌تواند باعث رشد پاتوژن‌های انسانی مانند E.coli(یکی از ارگانیسم‌های موجود در مدفوع انسان) شود.  مواد قندی برای رشد میکروارگانیزم‌های مفید در داخل کود مایع ارگانیک الزامی است. بعد از اضافه کردن ملاس یا ماده قندی، به آرامی و با دقت بوسیله یک چوب مخلوط را کاملا هم بزنید.

شما می‌توانید مواد مغذی دیگری مانند پودر ماهی یا استخوان، هیومیک اسید و پودر جلبک‌های دریایی هم به محلول کود مایع اضافه کنید. در اینصورت شما یک کود مایع ارگانیک معجزه‌گر خواهید داشت.

بعضی مواقع به محلول کود مایع، مخمر (خمیر مایه) و بلغور جو دوسر و پودر جلبک دریایی هم اضافه می‌کنند.

نسبت کمپوست به آب در مخلوط چای کمپوست ارگانیک، بهتر است حدود ۱:۵ باشد. یعنی به ازای هر پیمانه کمپوست، ۵ پیمانه آب.

مرحله دوم: مراقبت و بازرسی از سطل چای کمپوست ارگانیک

هم زدن مخلوط چای کمپوست ارگانیک
حداقل یک بار در روز مخلوط چای کمپوست ارگانیک را هم بزنید.

حال در این مرحله پمپ آکواریوم را روشن کنید تا شروع به هوادهی و حباب سازی محلول کند. اگر داخل ظرف، به خوبی هوادهی یا مخلوط نشود، کیفیت کود مایع بدست آمده پایین می‌آید.

چای کمپوست به ۳۶ تا ۴۸ ساعت زمان نیاز دارد تا آماده استفاده شود. در این مدت باید پمپ آکواریوم روشن باشد. آماده سازی محلول کود مایع نباید بیش از ۳ روز طول بکشد وگرنه، مواد غذایی موجودات زنده در داخل آن تمام شده و آنها از بین می‌روند. همچنین چای کمپوست ارگانیک بدست آمده باید بوی خاک خیس خورده بدهد. در صورتی که بوی کپک زدگی متصاعد شود، باید چای را دور ریخته و دوباره شروع کنید.

هر روز حداقل یک بار محلول را هم بزنید تا کمپوست در کف ظرف ته نشین نشود.

مرحله سوم: اتمام کار

بعد از آماده شدن چای کمپوست، پمپ آکواریوم را خاموش کرده و آن را از سطل خارج کنید. با یک الک سوراخ ریز یا یک پارچه نخی، محلول را صاف کنید. تفاله‌ها را جدا کنید. حال یک محلول خالص چای کمپوست ارگانیک دارید.

صاف کردن چای کمپوست ارگانیک
با یک پاچه چای کمپوست آماده شده را صاف کنید.

اقدامات بعد از آماده شدن کود مایع ارگانیک

بعد از آماده شدن محلول چای کمپوست، بهتر است تا قبل از اتمام روز، آن را مصرف کنید. زیرا ارگانیزم‌های مفید در آن بعد از ۱۲ ساعت به تدریج از بین می‌روند. چون چای بدست آمده بسیار غلیظ است و دز بالایی دارد پس بهتر است با آب سالم آن را رقیق کنیم. با نسبت ۱:۵ تا ۱:۸ می‌توانید چای را رقیق کنید تا به تعداد بیشتری از گیاهان برسد. بدین منظور حتما از آب بدون کلر یا آب باران استفاده کنید. حتما بعد از اتمام مراحل عمل آوری چای کمپوست، ظرف کمپوست را تمیز کنید. ممکن است باکتری‌ها و عوامل بیماری‌زا و بی‌هوازی در داخل ظرف رشد کرده باشند.

روش استفاده از کود مایع ارگانیک بعد از آماده شدن

مقدار استفاده به نوع و حاصلخیزی خاک بستگی دارد. معمولا در شرایط عادی و خاک متوسط، مقدار ۱۹۰ لیتر در هکتار پیشنهاد شده است. برای تهیه ۱۹۰ لیتر چای کمپوست ارگانیک غلیظ و با کیفیت به حدود ۷۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم کود ارگانیک با کیفیت و کاملا پوسیده نیاز دارید.

محلول چای کپوست می‌تواند از راه ریشه یا برگ جذب گیاه شود. می‌توانید محلول را همانند یک کود مایع داخل سمپاش ریخته و استفاده کنید. می‌توانید آن را برای گل و گیاهان زینتی، سبزیجات یا درختان هم استفاده کنید. بخصوص برای گیاهان جوان، برای شادابی و سرعت رشد بیشتر، بسیار موثر است.

جالب است که این کود مایع ارگانیک را در هر موقع از سال می‌توان استفاده کرد.

می‌توانید در سیستم آبیاری قطره‌ای نیز از این کمپوست مایع استفاده کنید. به شرط اینکه محلول را کاملا از یک صافی بگذارنید. وگرنه ممکن است باعث گرفتگی نازل‌ها شود. از صافی‌های چند لایه استفاده نکنید. چون قسمتی از میکروارگانیزم‌ها را هم گیر می‌اندازد.

دقت کنید که میکروارگانیزم‌ها در فشار زیاد (بیشتر از ۶ کیلوپاسکال یا حدود ۰٫۰۶ بار) از بین می‌روند. با مخازن سمپاشی کم فشار اقدام به پاشیدن چای کمپوست نمایید.

بهتر است صبح زود از کود مایع خودتان استفاده کنید.

آیین نامه USDA می‌گوید: برای چای کمپوست ارگانیک بدون افزودنی، نیازی به دوره کارنس نیست. اما برای نوع با افزودنی بهتر است دوره کارنس ۹۰ روز رعایت شود.

بررسی یک مقاله جالب در مورد اثر استفاده از چای کمپوست بر روی ذرت، کاهو و سویا

مقاله مورد نظر در فهرست مراجع نیز موجود است. در این مقاله، محققان می‌خواهند اثر افزودن درصدهای مختلف محلول رقیق شده کمپوست چای را بر روی گیاهان سویا، کاهو و ذرت امتحان کنند. از این پژوهش نتایج اعجاب آوری مشاهده شده است.

بررسی اثر چای کمپوست ارگانیک بر روی ریشه و برگ گیاه سویا
بررسی اثر استفاده از چای کمپوست ارگانیک بر روی ریشه و برگ گیاه سویا… مطابق تصویر فوق، چند بوته سویا به مدت ۴۵ روز با دُزهای مخلف چای کمپوست تیمار شدند. حال خودتان وضعیت نمونه‌ها را با نمونه تیمار نشده یا شاهد مقایسه کنید/ (نمونه تیمار نشده: اولی از چپ)

در سویا و ذرت:

هرچه غلظت چای کمپوست بیشتر شده، اندازه، جرم و عرض ریشه و حتی تعداد و اندازه برگها افزایش داشته است. به طوری که جرم، اندازه و مقدار محصول و برگ‌ها بیش از ۳ برابر شده است!!

در کاهو:

تا غلظت ۴ درصد حجمی چای کمپوست، جرم خالص برگ‌ها چهار برابر شده است. همچنین اندازه برگ‌ها نیز بیش از دو برابر شده است. اما با غلظت‌های بیشتر، اندازه و جرم برگ‌ها کاهش نشان می‌دهد. اما در همه حالا حداقل ۱٫۵ برابر افزایش را نشان می‌دهد.

به نظر می‌رسد باید برای استفاده از چای کمپوست ارگانیک به عنوان یک کود مایع کامل و غنی شده، حساب باز کنیم. پس بیایید برای باغ‌ها و محصولات خود، از چای کمپوست استفاده کنیم. هم یک محصول ارگانیک است و هم معجزه‌گر.

از کشاورزی لذت ببرید!

منابع و مراجع

کتاب راهنمای کامل چای کمپوست، همه چیز در مورد چای کمپوست!

مقاله “بررسی اثر استفاده از چای کمپوست به عنوان کود مایع بر روی رشد گیاهان ذرت، سویا و کاهو

مقاله:چگونه چای کمپوست درست کنیم-از وبسایت wikihow

مقاله: چای کمپوست! مزایا، روش تهیه و غیره

گزارش دانشجویی در مورد ساخت کمپوست چای


یعقوب دلیجه

محقق در زمینه کشاورزی ارگانیک

علاقه مند به کشاورزی مدرن و هوشمند سازی و بهینه سازی فرآیندها

مسلط به زبان انگلیسی (خواندن و گوش دادن و ترجمه)

مسلط به طراحی سایت با وردپرس و مباحث SEO و تولید محتوای ناب اینترنتی

آشنا به فرآیندهای کشاورزی و دامپروری

و البته یک کرم کتاب

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *