مشکلات استفاده از کود حیوانی تازه (فرآوری نشده)

garlika.ir

خاک پر ارزش ترین دارایی یک کشاورز است. کمیت و کیفیت محصول دریافتی از زمین کشاورزی به کیفیت خاک مزرعه بستگی دارد. روند تشکیل خاک حاصلخیز بسیار کند بوده و جوابگوی نیاز روز افزون جوامع بشری به مواد غذایی نیست. به همین دلیل ما کشاورزان به تقویت خاک مزارع خود نیازمندیم. یکی از مهم ترین راه های طبیعی و ارگانیک برای تقویت فیزیکی و شیمیایی مزرعه، استفاده از کودهای حیوانی است. در مورد فایده های افزودن کودهای حیوانی و گیاهی پوسیده به مزرعه قبلا در مقاله زیر

مزایای کود آلی پوسیده

صحبت کردیم و اینکه در مقاله زیر هم به کلیات و انواع کودهای حیوانی پرداختیم.

کود آلی (حیوانی، گیاهی) | کلیات و انواع

بهتر است ابتدا مقالات و مطالب بالا را مطالعه نموده و سپس به این مقاله مراجعه کنید. حال در ادامه کار به بررسی مهم ترین مشکلات استفاده از کودهای فرآوری نشده می پردازیم:

وجود بذر علف های هرز

کودهای حیوانی تازه دارای مقادیر زیادی علف هرز هستد. به خصوص دام هایی که در مراتع مختلف چرا کرده و در صحرا علف های مختلفی نوش جان می کنند، بذر این علف ها را وارد دستگاه گوارش خود کرده و سپس انها را به صورت فشرده دفع می کنند. در برخی موارد دیده شده است که کشاورزان با افزودن کودهای حیوانی تازه به باغ یا مزرعه با علف های هرز مختلفی روبرو بوده اند و این موضوع به یک معضل بزرگ  تبدیل شده است. در طی فرآیند پوساندن کود دامی، دمای توده کود به حدی بالا می رود که باعث نابودی بذر علفهای هرز می شود.

آفات موجود در خاک اره بستر مرغداری ها

برای تهیه بستر حیوانات اهلی یا تهیه بستر مرغداری ها از خاک اره استفاده می کنند. خاک اره ها معمولا از خرد و آسیاب کردن درختان پیر و آفت زده بدست می آیند. این آفت ها در صورت فرآوری نشدن و پوسیده نشدن، همراه کودهای تازه به مزرعه می روند. همچنین خاک اره تازه در شرایط مرطوب به جای پوسیدن، کپک می زند. در  صورتی که اگر کودهای تازه، پوسانده شوند و مرحله فرآوری را بگذرانند، چنین مشکلاتی به وجود نمی آید. آفات موجود در درجه حرارت بالا کاملا از بین  رفته و کود ضدعفونی می شود.

رقابت باکتری های تجزیه کننده کود و گیاه بر سر ازت

باکتری هایی که عمل تجزیه و فرآوری کود حیوانی را انجام می دهند نیاز به کربن (منبع انرژی) و ازت (منبع تغذیه) دارند. در کودهای حیوانی تازه و نپوسیده نسبت کربن به ازت زیاد است. یعنی مقدار کربن بسیار بیشتر از مقدار ازت است. با افزودن کود حیوانی تازه به خاک مزرعه، کمبود  این مقدار ازت از خاک مزرعه جذب می شود. آن هم ازتی که در اوایل رشد رویشی، شدیدا مورد نیاز گیاه یا درخت است. در ادامه ریشه گیاه از منبع ازت محروم شده و مشکلات کشاورز از همین جا آغاز می شود. اگر کودهای تازه را پوسانده و فرآوری کنیم، نسبت کربن به ازت به مقدار قابل قبولی می رسد(۱ به ۱۲ | ۱ کربن و ۱۲ ازت). بعد از رسیدن به این مرحله، کود حیوانی به تجزیه و پوسیدن مقاوم می شود. یعنی کود ما پوسیده و آماده شده است.

تولید گرمای زیاد در خاک و آسیب به ریشه ها

فرآیند تجزیه کودهای حیوانی تازه، گرمای زیادی ایجاد می کند. ریشه های گیاه یا درخت تا موقع پوسیدن کامل کود قادر به نزدیک شدن به کود حیوانی و استفاده از منابع غذایی آن نیست. کودهای آلی پوسیده و فرآوری شده چنین مشکلاتی ندارند. زیرا فرآیند تجزیه میکروبی که باعث ایجاد این گرمای مضر می شد،  قبل از اضافه شدن کود به مزرعه به اتمام رسیده است.

بهتر است کود حیوانی پوسیده و فرآوری شده به خاک مزرعه بدهیم یا اصلا کود ندهیم!

وجود آنتی بیوتیک ها

اگر قرار است کود حیوانی تازه را از مرغداری ها تهیه کنید باید بدانید که کود بستر مرغداری ها به دلیل استفاده از آنتی بیوتیک های مختلف مانند تتراسایکلین و ایورمکتین، حتما قبل از استفاده در باغ یا مزرعه حتما بایید پوسانده، فرآوری و ضدعفونی شوند. زیرا  احتمال جذب آنها توسط درخت یا محصول زراعی وجود دارد.  بدین ترتیب آنها وارد بدن انسان می شوند. همچنین اضافه شدن این آنتی بیوتیک ها به مزرعه باعث پیدایش باکتری هایی مقاوم به آنتی بیوتیک شده و خطر آنها برای انسانها دوچندان می شود.

فلزات سمی و آفت کش ها

یکی از خطرهای مهم استفاده از کودهای حیوانی تازه، وجود عناصر و فلزات سنگین و مضر در کودهای تازه است. فلزات سمی مانند سرب، کادمیوم، مس و روی در صورت نفوذ به محصول کشاورزی باعث وارد شدن به بدن انسان و بروز جهش های ژنتیکی، سرطان، زایمان های زودرس، معلولیت های مادرزادی و بیماری های  ذهنی مانند اوتیسم می شود. مشاهده شده است در بعضی از دامداری های صنعتی روزنامه باطله به دام هایی بیچاره داده می شود. سرب موجود در جوهر این روززنامه ها هم در شیر و گوشت آنها تاثیر داشته و هم بر رروی کود تولیدی دامداری اثر منفی می گذارد. عناصر فلزی مضر با عناصر مفید و مورد نیاز گیاه پیوندهای قوی ایجاد کرده و از جذب آن توسط ریشه گیاه جلوگیری می کنند. علاوه بر فلزات سنگین بقایای آفت کش ها نیز ممکن است در کودهای حیوانی یافت شود. با پوساندن و فرآوری کودهای حیوانی تازه می توان تا حد زیادی از این اثرات زیان بار جلوگیری کرد.

وجود عوامل بیماری زا در کود تازه

در مدفوع حیوانات احتمال وجود موجودات ذره بینی بیماری زای اشریشیاکولی و سالمونلا بسیار زیاد است. این عوامل بیماری زا اثرات منفی بر سلامت کشاورزان و باغداران می گذارند. در فرآیند تجزیه، پوساندن و فرآوری کودهای حیوانی تازه، به دلیل وجود دمای بالا تا حد زیادی این عوامل بیماری زا از بیین می روند.

هزینه ها

در آخر هم هزینه توزیع یکنواخت و بهتر کودهای حیوانی فرآوری شده و پوسیده به مراتب کمتر و راحت تر از کودهای تازه است.

پس دقت کنیم که اضافه کردن کود حیوانی تازه به مزرعه نه تنها خاک را حاصلخیزتر و محصول را بیشتر نمی کند بلکه باعث فقیر تر شدن خاک مزرعه و کمتر شدن مقدار و کیفیت محصول می شود.

منابع

۱٫ طالقانی، داریوش. ۱۳۸۴ . گزارش نهایی طرح تحقیقاتی بررسی تاثیر مقادیر مختلف کود دامی بر خواص فیزیکی خاک و
مصرف آب در تناوب گندم و چغندرقند. موسسه تحقیقات چغندرقند

۲٫پیرمرادی، امیرحسین و دیگران. بررسی نحوه عمل آوری و استفاده از کودهای حیوانی در باغ های پسته.

۳٫ ابراهیمی، سهیلا، ملکوتی، محمد جعفر، خاوازی، کاظم و احمد اصغر زاده. ۱۳۸۴ . رابطه مواد آلی و درجه حاصلخیزی با
افزایش فعالیت های بیولوژیک خاک. نشریه فنی شماره ۴۷۱ ، موسسه تحقیقات خاک و آب.

۴٫ بادام، هادی. بی تا. کودهای حیوانی و طرق پوساندن آنها و کامپوست(کودهای گیاهی) نشریه شماره ۳۸ ، اداره ترویج
کشاورزی مازندران.

۵٫رضایی، حامد. مروری بر تحقیقات کاربرد کودهای دامی دراراضی کشاورزی ایران. نشریه مدیریت اراضی، جلد۱ ، شماره ۱ . ۱۳۹۲

۶-Richard T. L. and H. L. Choi. 1999. Eliminating waste: strategies for sustainable manure
management review. Asian-Aus. J. Anim. Sci.12 (8)1162-1169.


گارلیکا | garlika  

دانش نامه سیر


یعقوب دلیجه

محقق در زمینه کشاورزی مدرن

علاقه مند به کشاورزی مدرن و هوشمند سازی و بهینه سازی فرآیندها

مسلط به زبان انگلیسی (خواندن و گوش دادن)

مسلط به طراحی سایت با وردپرس

آشنا به تولید محتوای ناب اینترنتی

آشنا به فرآیندهای کشاورزی و دامپروری

و البته خوره کتاب

دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *