فرآوری کودهای حیوانی و گیاهی

garlika.ir

در مقالات قبلی در مورد اهمیت کود حیوانی و کلیات کود حیوانی بحث کردیم. از اهمیت آن در کشاورزی ارگانیک گفتیم. برای تامین کودهای حیوانی فرآوری شده جهت استفاده در مزرعه دو راه حل پیش رو داریم. یا باید از بازار کود را تامین کنیم یا اینکه خودمان در محل مزرعه کود مورد نیاز را فرآوری کنیم. اگر کود را به صورت فراوری شده و بسته بندی شده ز بازار خریداری کینم، باید دقت کنیم که بعضی اوقات ترکیب کودها با آنچه رویی بسته بندی نوشته شده تفاوت دارد. اما در مورد راه حل دوم؛ چون کود مورد نیاز مزرعه به چندین تن به ازای هر هکتار می رسد، بهتر است خود کشاورز اقدام به فرآوری و پوساندن کودها کند.

مقاله : مشکلات استفاده از کودهای تازه و فراوری نشده

برای فرآوری و پوساندن کود در مزرعه و توسط خود کشاورزان روشهای متفاوتی ددر منابع مختلف ذکر شده است. بهترین و ساده ترین آنها روش بنگلور است. حال در این مطلب به فرآوری و پوساندن کودهای آلی یا همان کودهای تازه حیوانی و گیاهی بپردازیم. در چند گام و به طور ساده مراحل ان را بیان می کنیم:

تامین  کمبود ازت

همانطور که در مقاله ” مشکلات استفاده از کودهای تازه و فرآوری نشده ” گفتیم، به دلیل کمبود منابع ازت در خاک، قبل از شروع فرآیند پوساندن کود حیوانی بهتر است کمبود ازت را بصورت مصنوعی جبران کنیم. معمولا با توجه به نسبت کربن به ازت خیلی بالا در کودهای حیوانی تازه بهتر است ۲۵ تا ۳۰ کیلوگرم کود اوره و ۴۰ تا ۴۵ کیلوگرم کود سولفات آمونیوم به هر تن کود حیوانی اضافه شده و کاملا مخلوط شود.

مرطوب نگه داشتن توده کود

با توجه به خشک بودن توده کود بعد از دپو، حتما توده را مرطوب نموده و آب پاشی می کنیم. باکتری ها و سایر میکروبهای مسئول تجزیه و عمل آموری کود، در فضای مرطوب بهتر فعالیت می کنند و تکثیر می شوند. وجود رطوبت به حد کافی باعث تنظیم دما می شود. زیرا اگر دمای توده کود از یک حدی بالاتر رود، باعث غیرفعال شدن عومال تجزیه کننده و همچنین سوختن کود می شود. سوختن کود یعنی از دست رفتن مواد آلی آن. با سوختن کود فقط توده ای از مواد معدنی باقی می ماند که هیچ ارزش تغذیه ای برای گیاه نخواهد داشت.

اضافه کردن  کود فسفره و پتاسه (برای مزرعه غیر ارگانیک)

براساس نتایج تست خاک مزرعه، مقداری کود فسفات و کود پتاس به توده کود حیوانی اضافه می کنیم. البته این مورد برای مزارع ارگانیک توصیه نمی شود. این مرحله به طور معمول در فرآینند فرآوری کود چشم پوشی می شود.

مقاله: مبانی مزرعه ارگانیک ۱

مقاله: مبانی مزرعه ارگانیک ۲

دپو بصورت لایه لایه در سیلو

در این مرحله توده کودی که در سه مرحله قبل بدست آمد در یک سطل کومپوست یا یک سیلو بصورت لایه لایه ریخته و انباشته می شود. بهتر است در این مرحله بعد از ریختن هر لایه مقداری کاه و کلش و بقایای گیاهی مزرعه را هم اضافه کنیم.

ریختن لایه نازک خاک بر روی کود

در نهایت روی توده کود لایه نازکی از خاک مزرعه را ریخته و کود را به حال خود به مدت ۲ الی سه هفته رها میکنیم. در حین عمل آوری کود، ازت از شکل آلی به معدنی در می آید. به همین خاطر اگر این مرحله وجود نداشته باشد، ممکن است ازت که منبع غذایی بسیار با ارزشی است از خاک به هوا منتشر شده و از دست برود. بدین ترتیب هم از ارزش غذایی کود پایین می آید و هم بحث آلودگی زیست محیطی پیش می آید.

هم زدن و آب دهی کود

بعد از حدود ۳ هفته، روی چاله یا سیلو را بر میداریم و با بیل تراکتور یا هر چیز دیگری آن را هم میزنیم. در صورت نیاز کمی آب پاشی کرده و به مدت حدود ۲ الی ۳ روز به حال خود رها می کنیم؛ سپس دوباره با لایه نازکی از خاک کودها را می پوشانیم.

و در آخر

بعد از گذشت ۳ هفته از آخرین مرحله، عمل آوری و پوساندن کود حیوانی تکمیل شده آماده استفاده در مزرعه یا باغ می شود.

در مجموع حدود ۲ ماه زمان لازم است که کود حیوانی کاملا پوسیده و عمل آوری شود.

نکات مهم

*قبل از پوشاندن کود با لایه نازکی از خاک، در کفت سیلو شیرابه ی کود جمع می شود. بهتر است آن را با کود مخلوط کنیم. این کار باعث غنی شدن کود می شود.

*هرگونه بقایای گیاهی و کاه و کلش و پوست میوه جات و حتی برگ های درختان را می توان به توده کود اضافه نمود.

*بهتر است گوگرد کشاورزی و باکتری تیوباسیلوس در صورت موجود بودن، در گام دوم به توده کود افزوده شود. تیوباسیلوس (تیوباسیلوس  چیست؟) همان باکتری است که سبب تسریع فرآیند تجزیه و عمل آوری کود می شود.

*جهت غنی شدن کود می توان هنگام پوشاندن کود با لایه نازک خاک، مقداری گچ به آن اضافه کرد. انگار با افزودن گچ، کود آمونیوم سولفات به توده کود حیوانی اضافه نموده ایم.

*بهتر است یک دماسنج را به توده کود فرو کنیم و مراقب باشیم که دما از ۶۰ یا ۶۵ درجه سانتیگراد فراتر نرود. زیرا باعث سوختگی کود می شود.

بدون استفاده از کودهای اوره و آمونیوم سولفات و باکتری تیوباسیلوس، هم کود ضعیف تری داریم و هم زمان بیشتری طول می کشد که کود عمل اوری شود. ۳ ماه در فصل گرم و حدود ۵ و نیم ماه در فصل سرد.

منابع

۱٫ طالقانی، داریوش. ۱۳۸۴ . گزارش نهایی طرح تحقیقاتی بررسی تاثیر مقادیر مختلف کود دامی بر خواص فیزیکی خاک و
مصرف آب در تناوب گندم و چغندرقند. موسسه تحقیقات چغندرقند

۲٫پیرمرادی، امیرحسین و دیگران. بررسی نحوه عمل آوری و استفاده از کودهای حیوانی در باغ های پسته.

۳٫ بادام، هادی. بی تا. کودهای حیوانی و طرق پوساندن آنها و کامپوست(کودهای گیاهی) نشریه شماره ۳۸ ، اداره ترویج
کشاورزی مازندران.

۴٫رضایی، حامد. مروری بر تحقیقات کاربرد کودهای دامی دراراضی کشاورزی ایران. نشریه مدیریت اراضی، جلد۱ ، شماره ۱ . ۱۳۹۲

۵-Richard T. L. and H. L. Choi. 1999. Eliminating waste: strategies for sustainable manure
management review. Asian-Aus. J. Anim. Sci.12 (8)1162-1169.

۶-ویکی پدیا / تیوباسیلوس


گارلیکا | garlika  

دانش نامه سیر


یعقوب دلیجه

محقق در زمینه کشاورزی مدرن

علاقه مند به کشاورزی مدرن و هوشمند سازی و بهینه سازی فرآیندها

مسلط به زبان انگلیسی (خواندن و گوش دادن)

مسلط به طراحی سایت با وردپرس

آشنا به تولید محتوای ناب اینترنتی

آشنا به فرآیندهای کشاورزی و دامپروری

و البته خوره کتاب

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *