سیر ارگانیک: از مزرعه تا انبار

garlika.ir

بدست آوردن محصولات ارگانیک و یا ورود به بازار ۱۵ میلیارد دلاری محصولات ارگانیک در جهان شاید دغدغه تلخ و شیرین بسیاری از کشاورزان مدرن کشورمان باشد. کشاورزانی که دوست دارند با استفاده از علم روز دنیا بهره وری و صرفه جویی در هزینه ها و همچنین سود بیشتری از محصولات تولیدی خود بدست آورند. در کنار اینها گوشه چشمی هم به حفظ منابع آب و خاک دارند. به همین دلیل ما در این نوشته به بررسی گام به گام کسب سیر ارگانیک از مزارع کشاورزی پرداخته ایم.

شروع یک مزرعه ارگانیک (۱)

شروع یک مزرعه ارگانیک (۲)

سیر یکی از محصولاتی است که شاید پیچیدگی خاصی در روند کاشت، داشت و برداشت نداشته باشد، اما جزئیات بسیاری بر کیفیت و تناژ و اندازه حبه های بدست آمده موثر است. همه ما می دانیم که بازاریابی و فروش محصولات کشاورزی در ایران کاری بس دشوار و طاقت فرساست. اما یکی از راهکارها فکر کردن و برنامه ریزی برای بازاریابی بین المللی است. تصور کنید اگر بتوانیم سیر ارگانیک تولید کنیم چقدر بازاریابی بین المللی راحت تر می شد. در این زمینه یک مشکل بزرگ وجود دارد. آن هم استانداردهای سختگیرانه بین المللی در زمینه تولید محصولات کشاورزی و ارگانیک کردن خاک مزرعه است.

در ادامه به مراحل و کارهای مختلفی که برای کاشت داشت و برداشت سیر ارگانیک لازم است می پردازیم. این مطلب در سه بخش ارائه می شود. فصل پاییز و زمستان، فصل بهار و در آخر فصل برداشت که همان اوایل تابستان است. با ما همراه باشید.

فصل پاییز و زمستان

سیر را در پاییز بکارید

کاشت سیر در مزرعه

برای کسب بهترین نتایج سیر را از اواسط مهرماه تا اواخر آبان ماه بکارید. با توجه به اقلیم محل زندگی تان سعی کنید قبل از یخبندان زمستان سیر را بکارید. در مزرعه گارلیکا سال ۹۶ در قسمت کوچکی از مزرعه سیرها را در تاریخ ۱۰ آذر تا ۲۰ آذر کاشتیم. نتیجه این شد که سیرهای آن قسمت حتی به مرحله گل دهی هم نرسیدند. در مجموع حدود ۲۵ درصد سیرها درشت و مشتری پسند شدند. تولید کردن سیر ارگانیک برای مشتری پسندی کافی نیست. سیرهای شما باید درشت و عاری از هر گونه آفت باشد. اما امسال (سال ۱۳۹۷) سیرها را از ۳ آبان تا ۱۵ آبان کاشتیم. قول می دهیم در بروزرسانی بعدی این مطلب نتیجه سال ۱۳۹۷ را گزارش دهیم.

سیر را در جایی بکارید که به خوبی نورگیر باشد

سیر به نور زیادی احتیاج دارد. سیر ارگانیک معمولا در زمانی که طول روز از ۱۳ ساعت فراتر رود (از اواسط فروردین) شروع به غده زایی می کند. البته در مناطق بسیار گرم و خشک مانند کرمان و اصفهان که گرمای بیشتری احساس می شود، بهتر است از ساعت ۲ بعدازظهر به بعد، نور مستقیم به محصول نتابد؛ نور مستقیم و بسیار گرم شاید باعث سوختن برگ ها و بلوغ زودرس سیر شده و در نهایت باعث بدست آمدن سیر ارگانیک اما کوچک می شود! یکی از راهکارها در این مناطق، کاشت درختان تبریزی در سمت غربی مزرعه است. هم سریع رشد است و هم به خشکی مقاوم است.

قبل از کاشت سیر خاک مزرعه را آماده کنید

آماده سازی خاک مزرعه

اگر می خواهید سیر ارگانیک و درشت از مزرعه خودتان برداشت کنید، خاک مزرعه را به خوبی اماده سازی کنید. سیر خاک های سیلتی لومی یا لومی همراه با مقدار زیادی کود پوسیده را می پسندد. بدترین نوع خاک برای کاشت سیر، خاک رسی است. زیرا زهکشی مناسبی ندارد و سیرها به طور قطع در این نوع خاک مبتلا به قارچ زدگی و پوسیدگی می شوند. سیر به پدیده ماندآبی بسیار حساس است. پس اگر می خواهید سیر ارگانیک و درشت برداشت کنید حتما در خاکی بکارید که زهکشی خوبی داشته باشد.

اگر خاک مزرعه شرایط خوبی نداشت چکار کنیم؟؟

اگر خاک مزرعه ویژگی های گفته شده را نداشت، از کاه و گلش و کود سبز استفاده می کنیم. کود سبز یعنی علف های هرزی که قبل از تولید بذر، به خاک مزرعه برگردانده و شخم عمیق زده شود. می توان با افزودن کمپوست یا کود حیوانی پوسیده، مشکلات فیزیکی خاک مانند عدم زهکشی مناسب را حل کرد. اما کمبود ریزمغذی ها را باید با کودهای غنی شده ارگانیک حل کرد. پس برای تولید سیر ارگانیک باید سعی کنیم از مواد ارگانیک برای بهبود خاک مزرعه استفاده کنیم.

مزایای کود آلی پوسیده

برای جلوگیری از علف های هرز محصول پوششی بکارید

سیر ارگانیک و کاشت محصول پوششی

محصول پوششی گیاهی است که برای پرکردن فاصله بین ردیف ها در سیر کاشته می شود. ترجیحا دیرتر از سیر کاشته می شود و رشد آن باید کمتر از محصول اصلی (سیر) باشد. گیاه پوششی از رشد علف های هرز در مزرعه ارگانیک جلوگیری می کند. می توانیم از لوبیا، ذرت علوفه ای، گندم، جو یا شبدر و یونجه به عنوان محصول پوششی استفاده کنیم. یک راه ارزان تر استفاده از کاه است. هم ارزان است و هم کاربردش راحت است. فقط مراقب تجمع رطوبت و قارچ زدگی باشید.

تامین نیتروژن خاک در صورت لزوم

اگر از چیپس چوب، کاه یا محصول پوششی جهت جلوگیری از علف های هرز استفاده می کنید، بهتر است بدانید که این مواد در هنگام پوسیده شدن، مقداری از نیتروژن مورد نیاز گیاه را به خود جذب می کنند. پس جهت جبران این کمبود و بدست آوردن سیر ارگانیک و درشت، بهتر است به خاک مزرعه هوموس یا کود حیوانی فراوری شده اضافه کنیم. این کار باعث افزایش ریزمغذی ها، بهبود شرایط زهکشی و حفظ رطوبت خاک و جلوگیری از فرسایش خاک می شود. البته یکی از راه های خوب برای تثبیت نیتروژن استفاده از شبدر، یونجه یا حبوبات به عنوان محصول پوششی است.

اهمیت خاک سبک و نرم برای سیر ارگانیک

برای بدست آوردن سیر ارگانیک و درشت در مزرعه بهتر است خاک مزرعه سبک و نرم باشد.سیر گیاهی غده ای است. بخش با ارزش گیاهان غده ای در زیر خاک است. پس اگر خاک نرم و سبک با زهکشی مناسب باشد، محصول با کیفیت و ارگانیکی برداشت خواهیم کرد. می توانیم در هنگام آماده سازی محصول از کولتیواتور تراکتوری برای خرد کردن کامل کلوخه ها استفاده کنیم. براساس تحقیقات، به خوبی نرم کردن خاک قبل از کاشت سیر، باعث افزایش حدود ۳۲% تناژ محصول می شود.

از مزرعه ارگانیک خود به طور منظم آزمایش خاک بگیرید

www.garlika.ir

بعد از آماده سازی خاک و قبل از کاشت محصول، از خاک مزرعه نمونه گرفته و برای آزمایشگاه ارسال می کنیم. به این ترتیب وضعیت خاک به لحاظ ریز مغذی ها و مواد معدنی مفید مشخص می شود. درصورت کمبود بعضی مواد مغذی می توان در فصل بهار با مشورت کارشناس اقدام به تقویت خاک نمود البته فقط با کودها و ریزمغذی های ارگانیک! زیرا قرار است فقط سیر ارگانیک تولید کنیم!

سیرها را برای کاشت آماده کنید

سیرها را به دقت دانه دانه کنید. مراقب باشید ناخن یا جسم تیزی سیرها را زخمی نکند. زخمی شدن سیر باعث آسیب پذیری بیشتر آن در مقابل بیماری های قارچی می شود. هر سیرچه یک خوشه سیر تولید می کند. سیرچه های بزرگ معمولا محصول درشت می دهند. اما همیشه هم این گونه نیست. در مجموع ترجیحا از سیرچه های ریز به عننوان بذر استفاده نکنید.

سیرها را بکارید

سیرچه ها را در عمق تقریبی ۵ الی ۱۰ سانت بکارید. در مناطق سرد در عمق بیشتر کاشته می شود. فاصله بذرها معمولا ۱۵ الی ۲۰ سانتی متر انتخاب می شود. می توانید این کار را به طور دستی یا با ردیف کار سیر انجام دهید.  فقط باید دقت کنید که انتهای حبه سیر باید به سمت پایین باشد وگرنه امکان دارد سیر بدست آمده بدشکل شود.

نکته مهم: هر کدام مزایا و معایبی دارند. مثلا در کاشت دستی می توان طریقه کاشت دقیق (انتهای سیر به سمت پایین)  را رعایت نمود اما نمی توان در استفاده از ردیف کار این نکته را رعایت نمود. اما کاشت با ردیف کار هزینه کارگر کمتر و همچنین سرعت اجرای بیشتری دارد. البته لازم به ذکر است که کاشت دستی یکی از نکات توصیه شده برای کشت سیر ارگانیک است.

فصل بهار

مراقب علف های هرز باشید

از اواخر زمستان (۱۵ اسفند ) تا اواخر فروردین باید تمام تمرکز ما بر روی علف های هرز باشد. سیر ارگانیک با اینکه گیاهی مقاوم است اما نمی تواند با علف های هرز مقابله کند. اگر جلوی علفهای هرز را نگیریم می تواند ۵۰ تا ۶۵ درصد به تناژ و کیفیت محصول ضربه بزند. مطالعه ای نشان می دهد که سیرهایی که بدون علف هرز هستند ۷۰ درصد سنگین تر از سیرهایی هستند که در محاصره علف های هرز هستند. می توان از پلاستیک به شکل زیر استفاده کرد تا علف های هرز خفه! شوند و فقط محصول ما رشد کند.

سیر ارگانیک و استفاده از پلاستیک

ضرر بعدی در هنگام برداشت محصول است. وقتی فکری به حال علف های هرز نکنیم، آنها مزرعه را احاطه می کنند. آنگاه در هنگام برداشت، تشخیص سیرها از علف های هرز بسیار دشوار و عذاب آور خواهد بود. انوقت دیگر از خیر برداشت سیر ارگانیگ خواهید گذشت!!

نکاتی در مورد آبیاری

سیر از گیاهان زراعی است که نیاز کمتری به آبیاری دارد. معمولا در جاهایی که حداقل ۳۰۰ میلیمتر بارش سالانه وجود دارد نیازی به آبیاری سیر نیست. اگر مزرعه شما در مناطق خشک واقع شده و می خواهید به محصول خود آب بدهید، مراقب باشید گیاه به مدت طولانی غرقاب نشود. بهترین روش آبیاری، باران مصنوعی در صبح خیلی زود است. می توانید همراه با آبیاری کود ارگانیک پتاس هم به سیر بدهید تا سیرهایتان درشت شود.

فصل تابستان

گل های سیر

در اوایل تابستان و نزدیک به مراحل برداشت، سیرها گل می دهند. گل سیر را می توان در همان مراحل اول رشد قطع کرد؛ یا می توان آنها را به حال خود رها کرد و بعد از رسیدن، در پخت و پز و ترشی استفاده نمود. اما تحقیقات نشان می دهند که شما با قطع گلهای سیر، گیاه را تحریک به رشد بیشتر غده ها می کند. شاید چیدن آن همه گل سیر در مزرعه بسیار طاقت فرسا باشد. اما اگر می خواهید سیر ارگانیک و درشتی از مزرعه خودتان برداشت کنید، باید این زحمات را به جان بخرید. البته کاری بسیار مفرح است.

برداشت سیرها

در اوایل تابستان و با زردشدن برگها وقت برداشت سیر ارگانیک در مزرعه گارلیکا فرا می رسد. شما هم می توانید سیرهای خود را با  زد شدن یک سوم تا نیمی از برگهای سبز، آغاز کنید. سعی کنید مرحله برداشت خیلی طول نکشد. زیرا به تدریج از کیفیت سیرها کاسته می شود. شما می توانید از برای برداشت سیرها از شخم استفاده کنید یا اگر خاک مزرعه نرم است، بوته ها را بکشید و از زمین بیرون بیاورید. یا از دستگاه برداشت سیر استفاده کنید. البته اگر از شخم استفاده می کنید مراقب باشید به غده های سیر آسیبی نرسد. باید قدر سیر ارگانیک را بدانیم. حبه حبه ی آن با زحمت بدست می آید.

برداشت سیر ارگانیک

نکته مهم: اگر مزرعه شما در مناطق با بارش بیشتر از ۳۵۰ میلی متر واقع شده است(مانند مزرعه ارگانیک گارلیکا) ۴ هفته بعد از آخرین بارش یا آخرین آبیاری، برداشت محصول را آغاز کنید. در غیر این صورت این فاصله می تواند حدود ۳ هفته باشد.

نگهداری سیرها

حال که سیرها را برداشت کردیم باید به نحو مناسبی آن را نگه داری کنیم. بعد از برداشت سیرها  نباید بوته های ان را ببافیم. باعث تجمع عوامل بیماری زا در انبار می شود. بعد از برداشت محصول، در جای خشک و خنک با تهویه مناسب به مدت حدود ۵ الی ۷ هفته نگه داری می کنیم. بعضی از کشاورزان سیرها را آویزان می کنند اما بهتر است روی قفسه های چوبی مشبک نگه داری شوند. هم جریان هوا بهتر ایجاد می شود و هم دسترسی به سیرها راحت تر انجام می شود. اگر سیر ارگانیک می خواهید باید سختی های نگه داری به شیوه های طبیعی و ارگانیک را نیز باید به جان بخرید.

انبارداری و ذخیره سیر

طول زمان نگهداری سیر در انبار به شرایط محیطی انبار بستگی دارد. شرایط نگه داری سیر رطوبت ۶۰ الی ۶۵ درصد و شرایط دمایی ۱۰ الی ۱۸ درجه سانتیگراد است. در انبار سیر باید به طور مداوم هوا جریان داشته باشد. سیرها را به هیچ وجه در پلاستیک های دربسته نگه داری نکنید. در شرایط محبوس، سیر خراب می شود یا جوانه می زند. و در آخر مهم ترین نکته اینکه در شرایط دمای کمتر از ۸ درجه سانتیگراد خواب بذر سیر می شکند و شروع به جوانه زدن می کند.

منابع

وبسایت   greyduckgarlic

وبسایت  profitableplantsdigest

وبسایت garlicfarm

وبسایت filareefarm


گارلیکا | garlika  

دانشنامه کشاورزی ارگانیک


یعقوب دلیجه

محقق در زمینه کشاورزی مدرن

تولید کننده حرفه ای سیر

علاقه مند به کشاورزی مدرن و هوشمند سازی و بهینه سازی فرآیندها

مسلط به زبان انگلیسی (خواندن و گوش دادن)

آشنابه طراحی سایت با وردپرس 

آشنا به مباحث SEO

آشنا به تولید محتوای ناب اینترنتی

آشنا به فرآیندهای کشاورزی و دامپروری

و البته خوره کتاب

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *